Bilgi Notu · ESG & Tedarik Zinciri

Almanya ve AB ile iş yapan Türk şirketleri için yeni yükümlülükler

LkSG’nin Türk tedarikçiler üzerindeki dolaylı etkileri ve uyum için atılması gereken adımlar.

16 Kasım 20232 dk okumaYazan: Mehmet Köksal · ESG & Tedarik Zinciri

Şirketlerin, tedarik zincirinde insan hakları ihlallerini önleme ve çevre standartlarına uymaya yönelik özen gösterme yükümlülüğü hakkındaki kanun.

LkSG ne getiriyor?

1 Ocak 2023 tarihinde yürürlüğe giren Tedarik Zincirlerinde Gerekli Özeni Gösterme Yükümlülüğü Kanunu (LkSG), şirketlerin tedarik zincirlerini daha sorumlu ve sürdürülebilir bir şekilde yönetmeleri için yasal bir çerçeve sunmaktadır. Bu kanun, özellikle insan haklarına saygı ve çevresel sürdürülebilirlik konusunda şirketlere önemli sorumluluklar yüklemektedir. Şirketler, tedarik zincirlerinde insan haklarının korunması ve çevre standartlarına uyulmasını sağlamakla yükümlüdürler. Bu yükümlülük, sadece doğrudan tedarikçilerle sınırlı olmayıp, tedarik zincirinin her aşamasını kapsamaktadır.

LkSG kapsamında şirketler, tedarik zincirlerindeki riskleri düzenli olarak değerlendirmeli, ihlalleri önleme ve çözümleme konusunda etkili politikalar ve prosedürler geliştirmelidir. Ayrıca, bu süreçlerin şeffaflığını sağlamak ve tüm paydaşlarla etkili bir iletişim kurmak da büyük önem taşımaktadır.

Bu kanun, özellikle küresel ticaretin ve tedarik zincirlerinin karmaşıklığı göz önünde bulundurulduğunda, şirketlerin operasyonel ve etik standartlarını iyileştirmeleri için bir fırsat olarak değerlendirilebilir. Şirketler, sürdürülebilir ve etik tedarik zincirleri kurarak hem yasal yükümlülüklerini yerine getirirler hem de kurumsal itibarlarını güçlendirirler.

Kimler kapsamda? Yürürlük takvimi ve eşikler

Kanun kademeli olarak yürürlüğe girmiştir; 1 Ocak 2024’ten bu yana 1.000 ve üzeri çalışanı olan şirketler kapsamdadır.

Yürürlüğe girmeİlgiliŞirket büyüklüğü
1 Ocak 2023
Almanya’da yerleşik şirketler ve Alman Ticaret Kanunu’nun (HGB) 13 d maddesi uyarınca ikinci bir şubesi bulunan şirketler
Almanya’da en az 3.000 çalışana sahip şirketler
1 Ocak 2024Almanya’da en az 1.000 çalışana sahip şirketler

Kanun metni ve Türkçe çevirisi

Resmi kanun metnini burada bulabilirsiniz: Gesetz über die unternehmerischen Sorgfaltspflichten in Lieferketten

Kanunun Türkçe tercümesini burada bulabilirsiniz:

Türk tedarikçiler için pratik sonuç

Türk şirketleri bakımından pratik sonuç şudur: LkSG doğrudan Türkiye’de uygulanmasa da, kapsamdaki Alman müşteriler yükümlülüklerini sözleşmeler yoluyla tedarikçilerine aktarmaktadır. Almanya’ya mal veya hizmet veren bir şirketin, müşterisinden davranış kodeksi imzalama, öz değerlendirme anketi doldurma, denetim kabul etme ve ihlal hâlinde bildirim yapma taleplerini alması artık olağandır.

Hazırlık için atılabilecek adımlar

Bu taleplere hazırlıklı yakalanmak için atılabilecek adımlar bellidir: insan hakları ve çevre konularını kapsayan yazılı bir politika ve davranış kodeksi hazırlamak, kendi tedarikçilerini de kapsayan basit bir risk değerlendirmesi yapmak, çalışanların erişebileceği bir şikâyet kanalı kurmak, iş sağlığı ve güvenliği ile çalışma koşullarına ilişkin kayıtları düzenli tutmak ve müşteri sözleşmelerindeki özen yükümlülüğü hükümlerini imzalamadan önce hukuki süzgeçten geçirmek. Eşiğin 1 Ocak 2024’te 1.000 çalışana inmesiyle kapsama giren Alman şirketi sayısı artacağından, bu hazırlığı yapan tedarikçiler ticari ilişkilerinde belirgin bir güven avantajı elde edecektir.

Bu içerik genel bilgilendirme amaçlıdır ve hukuki tavsiye niteliği taşımaz. Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için ekibimizle iletişime geçiniz.
Mehmet Köksal

Yazar

Mehmet Köksal

Kurucu ve Yönetici Ortak

1987’den bu yana hukuk pratiği ile akademik çalışmayı bir arada yürüten Prof. Dr. iur. Mehmet Köksal; şirketler, sözleşmeler, iş hukuku, doğrudan yabancı yatırım, ESG ve tedarik zinciri, uyuşmazlık çözümü, tüketici ve aile hukuku alanlarında sınır ötesi danışmanlık sunar.

İlgili Çalışma Alanları

Yayını hizmetler, faaliyet alanları, odak alanları, sektörler ve masalarla birlikte okuyun.

Hizmetler

Bu yayınla doğrudan bağlantılı çalışma başlıkları.

Tümünü görün

Faaliyet Alanları

Konunun oturduğu hukuki disiplinler.

Tümünü görün

Odak Alanları

Müvekkil ihtiyacına göre birlikte değerlendirilen odaklar.

Tümünü görün

Odak Sektörleri

Bu konunun en sık temas ettiği sektörler.

Tümünü görün

Masalar

Konuyu sınır ötesi veya uzmanlık odağında takip eden masalar.

Tümünü görün

İndirimli satış duyurularında referans fiyat olarak, indirimden önceki son 30 gün içinde uygulanan en düşük fiyatın esas alınması gerekir; indirim oranı da bu fiyat üzerinden hesaplanır. Kural Türkiye'de 6502 sayılı Tüketicinin Korunması Hakkında Kanun ve İndirimli Satışlara İlişkin Yönetmelik'ten doğar; AB'de de Omnibus düzenlemesiyle getirilen benzer bir “30 gün en düşük fiyat” kuralı uygulanır. Amaç, indirimden h…

Evet. Sözleşmelerinizi Türkçe, Almanca ve İngilizce olarak hazırlar; gerektiğinde iki dilli (çift sütunlu) metinler kurgularız. İki dilli sözleşmelerde hangi dilin esas alınacağını (prevailing language) açıkça düzenleyerek, diller arasındaki yorum farklarından doğabilecek uyuşmazlıkları baştan önleriz. Önemli bir nokta; Türk mahkemelerinde yargılama dili Türkçedir ve yabancı dildeki bir sözleşme dava aşamasında yemi…

Evet. Sık kullandığınız sözleşme tiplerinde — satış, hizmet, gizlilik, tedarik, mesafeli satış — şirketinize özel şablonlar ve bunları doğru doldurmanız için kısa kılavuzlar hazırlarız. Şablonlar; 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel işlem koşullarına ilişkin geçerlilik sınırları gözetilerek, tek taraflı ve haksız sayılabilecek hükümlerden kaçınılarak kurgulanır. Tüketiciye yönelik metinlerde ilgili tüketici me…

Evet. Mevcut sözleşme portföyünüzü sistematik biçimde tarar; süresi dolmuş, sessiz/otomatik yenilenen, tek taraflı aleyhinize hükümler içeren veya güncel mevzuata aykırı düşen metinleri raporlarız. İnceleme; fesih ve yenileme koşulları, cezai şartlar, sorumluluk sınırlamaları ve 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun genel işlem koşullarına ilişkin geçerlilik kriterleri açısından yapılır. Kişisel veri içeren sözleşmele…

Ölçeğe uygun kurulduğunda evet. Bir uyum programının amacı bürokrasi üretmek değil, şirketin gerçekten maruz kaldığı riskleri yönetmektir. KOBİ'ler için büyük şirketlerin kapsamlı yapıları yerine; kritik birkaç politika, kısa ve pratik eğitimler ve net bir ihbar-şikâyet kanalından oluşan yalın bir yapı çoğu zaman yeterli olur. Ayrıca 6698 sayılı KVKK gibi bazı yükümlülükler, şirket büyüklüğünden bağımsız olarak zate…

İlk adımlar; ihlali durdurmak, ilgili delilleri (e-posta, kayıt, belge) değiştirmeden korumak ve hukuki değerlendirme almadan resmi beyanda bulunmamaktır. Ardından kapsamı belirlenmiş bir iç soruşturma başlatılır ve olayın niteliğine göre bildirim yükümlülükleri değerlendirilir. Örneğin bir kişisel veri ihlali söz konusuysa, 6698 sayılı KVKK uyarınca Kurul'a ve ilgililere makul sürede bildirim gündeme gelir; mali ve…

Bilgi Merkezi

Bu konuda hukuki değerlendirme alın.

Somut durumunuza ilişkin değerlendirme için ekibimizle iletişime geçin.