GPSR, 13 Aralık 2024’ten itibaren uygulanan doğrudan etkili bir tüzüktür. Türkiye’den AB’ye satan mağazalar için üç pratik sonucu vardır: AB’de sorumlu kişi atanması, ürün ilanlarında zorunlu bilgi blokları ve pazar gözetimiyle uyumlu izlenebilirlik/geri çağırma süreçleri. Pazaryerleri bu bilgileri aramaya ve eksik ilanları kaldırmaya başlamıştır.
AB dışından satan e-ticaret
Türkiye’den doğrudan tüketiciye satışta sorumlu kişi atanması ve ilan bilgileri zorunludur; aksi hâlde satış hukuka aykırıdır.
Pazaryeri satıcıları
Amazon, Etsy ve benzeri platformlar GPSR alanlarını ilan şablonlarına ekledi; eksik bilgi, ilan kaldırma ve hesap riski demektir.
Üretici ve ithalatçılar
Teknik dosya, risk değerlendirmesi ve kaza bildirimi (Safety Business Gateway) yükümlülükleri güncellendi.
- 01AB’de sorumlu kişi atamak (üretici, ithalatçı, yetkili temsilci veya fulfilment sağlayıcısı) ve ad-adres-e-postasını ürünle birlikte sunmak.
- 02İlan bilgilerini tamamlamak : üretici kimliği, sorumlu kişi, ürün tanıtıcıları ve güvenlik uyarıları online ilanda görünür olmalı.
- 03İzlenebilirlik kurmak : parti/model bazında tedarik zinciri kaydı ve teknik belgelere erişim.
- 04Geri çağırma sürecine hazır olmak : doğrudan tüketici bildirimi, ücretsiz çözüm seçenekleri ve otoriteyle iş birliği.
Genel bakış
Genel Ürün Güvenliği Tüzüğü (GPSR), 2001 tarihli direktifin yerini alarak AB’de tüketici ürünü güvenliğini e-ticaret çağına göre yeniden kurar. Tüzük olduğu için üye devlet iç hukukuna aktarım beklemez; 13 Aralık 2024’ten beri tüm AB’de doğrudan uygulanmaktadır ve CE kapsamı dışındaki “sıradan” tüketici ürünlerini de kapsar.
AB dışı satıcılar için kritik kural: sorumlu kişi
Bir ürün, AB’de yerleşik bir sorumlu ekonomik operatör (üretici, ithalatçı, yetkili temsilci veya belirli şartlarda fulfilment sağlayıcısı) olmadan AB pazarına sunulamaz. Türkiye’den doğrudan tüketiciye satış yapan mağazalar için bu, çoğu zaman bir yetkili temsilci sözleşmesi anlamına gelir. Sorumlu kişinin adı, adresi ve elektronik adresi üründe/ambalajda ve online ilanda görünmek zorundadır.
E-ticaret satıcıları için kritik nokta
Pazaryerleri GPSR alanlarını ilan şablonlarına ekledi ve eksik ilanları kaldırmaya başladı. İlanlarınızda üretici + sorumlu kişi bloğunun görünmemesi, dışarıdan taranabilir bir açık ve satış kaybı riskidir.
Online satış kuralları
İlanlarda üretici kimliği, sorumlu kişi bilgileri, ürünü tanımlayan bilgiler (tip/parti/model) ve gerekli güvenlik uyarıları tüketicinin görebileceği şekilde yer alır. Uyarıların, hedeflenen üye devletin tüketicisinin anlayacağı dilde olması gerekir. Online arayüz sağlayıcılarının Safety Gate bildirimlerine hızla yanıt verme yükümlülükleri de vardır.
Kaza bildirimi ve geri çağırma
Ciddi güvenlik olayları Safety Business Gateway üzerinden bildirilir; geri çağırmalarda tüketicilere doğrudan ulaşma, en az iki çözüm seçeneği (onarım/değişim/iade) sunma ve süreci belgeleme yükümlülükleri geçerlidir.
Türk satıcılar için yol haritası
(1) Ürün gamınızın GPSR kapsamını ve mevcut CE rejimleriyle ilişkisini netleştirin; (2) yetkili temsilci yapısını kurun ve sözleşmesini sorumluluk/rücu düzeniyle yazın; (3) ilan şablonlarınıza zorunlu blokları ekleyin; (4) izlenebilirlik ve geri çağırma prosedürünü tedarikçi sözleşmelerinize yansıtın. Bu kurulum, ambalaj kayıtları ve e-ticaret uyum düzeninizle tek planda yürütülmelidir.
Yaptırımlar
Yaptırımlar üye devletlerce belirlenir; pazar gözetimi otoriteleri satış yasağı, geri çağırma emri ve para cezası uygulayabilir. Pratikte ilk yaptırım pazaryerinden gelir: ilan kaldırma ve hesap askıya alma. Uyumun ticari değeri tam da burada — kesintisiz satış kabiliyetindedir.
İlgili içerik
Almanya pazar ve regülasyon uyumu hizmetimiz GPSR kurulumlarını; tedarikçi sözleşme mimarisi izlenebilirlik katmanını üstlenir.
Yürürlük & değişiklik geçmişi
- 13.12.2024
Uygulama başladı
GPSR tüm AB’de doğrudan uygulanır hâle geldi; pazaryerleri ilan alanlarını zorunlu kıldı.
- 23.05.2023
Resmî Gazete
Tüzük yayımlandı; 18 aylık geçiş süreci başladı.
Resmî Kaynaklar
Tüzük metni · EUR-Lex GPSRSafety Gate / Business Gateway ec.europa.euKomisyon GPSR rehberi (2025) eur-lex.europa.eu
