Tüzük; hukuka aykırı içerik ve ürünlere karşı bildirim-aksiyon düzeni, kararlarda gerekçe ve iç şikâyet sistemi, reklam şeffaflığı ve pazaryerleri için satıcının izlenebilirliği (KYBC) yükümlülükleri getirir. Yükümlülük katmanı, hizmetin ölçeğiyle (VLOP/VLOSE) artar.
Pazaryerleri
AB’ye hizmet veren platformlar satıcı doğrulama, arayüz tasarımı ve şeffaflık kurallarına tabidir.
Türk online satıcılar
Doğrulama belgeleri, ürün uyumu beyanları ve hesap kısıtlamalarına karşı itiraz hakları günlük pratiktir.
Dijital hizmet sağlayıcılar
Barındırma ve platform hizmeti sunan Türk şirketleri AB kullanıcılarına yöneliyorsa kapsama girer ve yasal temsilci atamaları gerekir.
- 01Bildirim-aksiyon mekanizması işletmek; hukuka aykırılık bildirimlerini usulüne göre işlemek.
- 02Kararlarda gerekçe sunmak; içerik kaldırma ve hesap kısıtlamalarında açıklama ve itiraz yolu.
- 03Satıcı izlenebilirliği (KYBC) sağlamak; pazaryerinde satıcı kimlik ve iletişim bilgilerinin doğrulanması.
- 04Şeffaflık raporlaması yayımlamak; moderasyon ve reklam uygulamaları hakkında.
Genel bakış
Dijital Hizmetler Yasası (DSA), AB’de aracı hizmet sağlayıcıların — erişim, barındırma, platform ve pazaryerlerinin — sorumluluk rejimini günceller. E-Ticaret Direktifi’nden devralınan “güvenli liman” korunur; ancak üzerine kapsamlı özen ve şeffaflık yükümlülükleri inşa edilir.
Pazaryeri satıcıları için anlamı
AB pazaryerlerinde satan Türk şirketleri DSA’yı en çok üç noktada hisseder: satıcı doğrulama (know-your-business-customer) kapsamında kimlik, adres ve sicil belgeleri; ürün listelemelerinde uyum bilgileri; ve hesap kısıtlamalarında platformun gerekçe gösterme ve itiraz yolu sunma zorunluluğu. Bu son kural, askıya alma uyuşmazlıklarında satıcının en güçlü dayanağıdır.
Kendi platformu olanlar
AB kullanıcılarına yönelik hizmet sunan Türk platformları, yerleşik olmasalar da kapsama girer ve AB’de yasal temsilci atamak zorundadır. Kullanım koşulları, moderasyon süreçleri ve şeffaflık raporları DSA diline uyarlanmalıdır.
Türkiye ayağı için kritik nokta
Askıya alınan hesaplarda süreç artık tamamen platform insafına bırakılmış değildir: gerekçe, iç şikâyet ve sertifikalı uyuşmazlık çözümü basamakları hukuken talep edilebilir. Delil ve yazışma düzeni sonucu belirler.
Yol haritası
Satıcılar için: doğrulama dosyasının hazır tutulması, listeleme uyum bilgileri, kısıtlama hâlinde itiraz stratejisi. Platformlar için: kapsam ve temsilci analizi, koşul seti revizyonu, bildirim-aksiyon ve raporlama düzeni.
Yaptırımlar
İhlallerde küresel yıllık cironun %6’sına kadar idari para cezası öngörülür; çok büyük platformlarda (VLOP/VLOSE) denetim doğrudan Avrupa Komisyonu’ndadır. Satıcılar yönünden asıl pratik yaptırım, platformların DSA kaynaklı doğrulama ve kısıtlama uygulamalarıdır.
İlgili içerik
Türkiye tarafındaki ikizi için 6563 kaydına bakın. Pazaryeri satıcılarının hakları ve askıya alma itirazları Uluslararası E-Ticaret odağımızda; pazara giriş planı AB e-ticaret rehberimizde.
Pratikte ne anlama geliyor?
DSA uygulama dönemine girdi: Komisyon’un X ve Temu kararlarıyla başlayan para cezaları, yükümlülüklerin kâğıt üzerinde kalmadığını gösteriyor. Türkiye’den AB’ye satış yapan platform satıcıları için en somut başlık, pazaryerlerinin satıcı kimlik doğrulama (trader traceability) süreçleri: eksik veya doğrulanamayan satıcı bilgisi, ilanların platform eliyle yayından kaldırılmasına yol açar.
Yürürlük & değişiklik geçmişi
- 2025–2026
İcra dönemi: ilk ihlal kararları
Komisyon ilk ihlal kararlarını verdi: şeffaflık ihlalleri nedeniyle X’e 120 milyon € (05.12.2025), hukuka aykırı ürünlere ilişkin risk değerlendirmesi nedeniyle Temu’ya 200 milyon € (Mayıs 2026) ceza kesildi. AliExpress’in taahhütleri bağlayıcı kılındı (Haziran 2025).
- 17.02.2024
Tam uygulama
Tüm aracı hizmetler için yükümlülükler uygulanır hâle geldi.
- Ağu 2023
VLOP/VLOSE yükümlülükleri
Çok büyük platformlar için ek yükümlülükler erken devreye girdi.
- 16.11.2022
Yürürlük
Tüzük yürürlüğe girdi; kademeli uygulama takvimi başladı.
