Hayır; iş sözleşmesinde yalnızca işçi aleyhine tek taraflı işleyen ceza koşulları geçerli değildir. Yargıtay uygulamasında cezai şartın işçiyi bağlaması için karşılıklılık aranır: aynı yükümlülüğe işveren de eşdeğer bir yaptırıma tabi olmalıdır. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ayrıca fahiş cezai şartın hâkim tarafından indirilmesine (tenkis) imkân tanır; ölçüsüz miktarlar olduğu gibi uygulanmaz.
Bu nedenle ‘her ihlale’ otomatik ceza yazmak yerine, korunması gereken menfaate (gizlilik, rekabet etmeme, eğitim gideri) göre seçici ve dengeli hükümler kurulmalıdır. Örneğin eğitim gideri iadesi gibi meşru kurgular, çalışılan süreyle orantılı azaltma (kademeli iade) öngördüğünde ayakta kalma şansı yüksektir. Rekabet yasağı cezai şartı da süre, yer ve konu bakımından sınırlı olmalıdır.
Bu konuyu sizin durumunuza uygulayalım mı?
Somut durumunuzu birkaç cümleyle iletin; doğru ekiple değerlendirelim.